Đạo và đời

[KHAI THỊ]: Khi Ngộ Thì Là Trí Huệ. Lúc Mê Gọi Là Tình Chấp. Đức Phật Dạy Chúng Ta Phải Giác Ngộ, Chớ Nên Mê Hoặc.


Nói tới cuối cùng, vũ trụ và chính mình là một, chẳng hai.

Đấy là gì?

Nêu rõ quan hệ luân lý trong Phật Pháp.

Phật Pháp giảng luân lý thật tuyệt vời, rốt ráo viên mãn.

Tổ Tiên Trung Quốc nói tới luân lý, lấy thí dụ như trong hiện thời là một Gia Tộc, từ gia tộc mở rộng đến người ngoài:

Phàm thị nhân, giai tu ái, phàm là người, đều phải yêu thương.

Quan hệ luân lý như trong Phật Pháp giảng, không chỉ là hết thảy mọi người và chính mình là nhất thể. Lão Tử nói thiên địa dữ ngã đồng căn, vạn vật dữ ngã nhất thể, trời đất và ta cùng một căn bản, vạn vật và ta cùng một thể, hai câu ấy hết sức gần với Đại Thừa Phật Pháp, luân lý Phật Pháp giảng điều gì?

Hoa, cỏ, cây cối và chính mình là nhất thể. Núi, sông, đại địa và chính mình là nhất thể. Hư không pháp giới và chính mình là nhất thể. Giảng luân lý viên mãn, giảng đến rốt ráo.

Hiểu rõ ràng mối quan hệ, phẩm đức thứ nhất trong tự tánh là gì?

Là Ái. Phật không gọi là Ái, vì sợ nói Ái, người ta sẽ nẩy sanh hiểu lầm, vì trong Ái có tình, Ái đó sẽ chẳng thật, bị biến đổi. Nhà Phật nói là từ bi. Từ bi là Ái, trong từ bi có trí huệ, chẳng có tình.

Khi giác ngộ gọi là trí huệ, khi mê, trí huệ bèn biến thành tình, nên gọi là tình thức. Vì lẽ đó, trí huệ và tình thức là một chuyện.

Một thể mà có hai phương diện.

Khi ngộ thì là trí huệ, lúc mê gọi là tình chấp. Đức Phật dạy chúng ta hãy giác ngộ, chớ nên mê hoặc.

Chúng sanh trong mười Pháp Giới đều mê, chẳng giác, đến khi nào mới thật sự giác ngộ?

Từ bậc Sơ Trụ trong Viên Giáo như Kinh Hoa Nghiêm đã nói trở lên là giác ngộ. Trong tâm các Ngài, hoàn toàn là trí huệ, chẳng còn có tình chấp. Trong mười Pháp Giới, Phật Pháp giới có chín phần giác ngộ, vẫn còn một phần tình chưa đoạn.

Đạt đến địa vị Sơ Trụ Bồ Tát trong Viên Giáo, tình chẳng còn, trí huệ mười phần viên mãn hiện tiền, mới hữu dụng, mới chẳng lui sụt, mới chẳng đọa lạc.

Vì thế, mục tiêu chung cực của giáo học Phật Pháp là dạy chúng ta trở về tự tánh, trí huệ viên mãn trong tự tánh chính là Thật Tế lý thể.


Nam Mô A Di Đà Phật!
Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa.
Pháp Sư Tịnh Không Giảng Giải.